در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

این پژوهش در نهالستان تلوکلا واقع در استان مازنـدران انجـامشد که از لحاظ مختصات جغرافیایی در طول 53 درجه شرقی وعرض 37 دقیقه و 36 درجه شـمالی واقـع شـد ه و ارتفـاع آن ازسطح دریای آزاد 120 متر میباشد. نهالستان تلوکلا در مجاورت جاده ساری- سمنان قرار گرفته و در سال 1361 بهمنظور تـأمیننهال بـرای عرصـههـای جنگـلکـاری شـرکت چـوب و کاغـذمازندران احداث شد و سالانه حـد ود 4 میلیـون اصـله نهـال ازانواع گونههای پهنبـرگ و سـوزنی بـرگ تولیـد مـیکنـد (4).
بررسیهای انجام شده روی آمار و اطلاعات هواشناسـی کـه ازایستگاههای هواشناسی ریگ چشمه و تجـن جمـع آوری شـد،نشان میدهد که متوسط حـداکثر دمـا در گـرمتـرین مـاه سـال(مرداد ماه)، 4/27 درجه سانتیگـراد و متوسـط حـداقل دمـا درسردترین ماه سال (بهمن ماه) 2 درجه سـانتی گـراد اسـت. ایـنمنطقه در مجموع با 848 میلیمتر بارنـدگی سـالانه دارای آب وهوایی معتدل و مرطوب میباشد. pH خاک منطقه مورد مطالعـه3/7 میباشد (4). همچنین خاک نهالستان تقریباًتقریبا یکنواخت بـوده و دارای بافت لومی رسی شنی بـوده و بـهطـور کلـی در گـروهخاکهای رسی لومی با بافت متوسط قرار دارد (1).
روش پژوهش و جمعآوری دادهها
بهمنظور دستیابی به اهداف این تحقیق، کاشت قلمـه هـای کلـنصنوبر(488P. euramericana )در نهالستان تلوکلا انجام شـد .برای بررسی میزان تولید زیستتوده کلن مورد نظر، قلمـه هـاییبه طول 25 سانتیمتر و دارای حداقل 3 جوانـه پایـا (17 و 18) تهیه گردید و در اسفند ماه سال 1391، قلمههـا بـا 3 تکـرار درکرتهای 1×1 متر مربع کاشته شـدند . در هـر کـرت تعـداد 25قلمه و در مجموع تعداد 75 قلمه در 3 کرت کاشته شـد ند. لازم بهذکر است که کرتها از نظر شرایط خاک، آبیاری و مبـارزه بـاعلفهای هرز از شرایط یکسـانی برخـوردار بودنـد و در طـولفصل رویش آبیاری کرتهـا بـهصـورت بـارانی و 3 تـا 4 بـاردرهفته و هر بار بهمدت دو ساعت انجـام شـد. در پایـان فصـلرویش در دی ماه سال 1392، میزان تولید زیسـت تـوده در هـریک از کـرت هـا انـدازهگیـری شـد. بـرای انـدازهگیـری میـزانزیستتوده، در هر کرت تعداد 10 نهال بهطور تصادفی مشـتملبر دو طبقه قطری موجود (2–1/1، 1–0 سانتیمتر) بهطور کامل و با ریشه از خاک خارج شـده و در کیسـههـای پلاسـتیکی بـهآزمایشگاه منتقل شدند (29). از هر طبقـه قطـری بـا توجـه بـهتعداد و توزیع قطری پایههای موجود پس از یکسال بهترتیـبحداکثر 24 و 6 پایه برای نمونهبرداری تخریبی انتخـاب شـدند(7 و 29). در تحقی ق حاض ر ع لاوه ب ر زیس تت وده ه وایی ،زیستتوده زیرزمینی (ریشه) نیز برای مـدل سـازی رشدسـنجیزیستتوده کل گونه مورد مطالعه اندازهگیری شد. ریشه و ساقه نهالها از هـم جـدا شـده و پـس از جـدا کـردن گـل و لای ازریشهها و تـوزین، بـهمـدت 48 سـاعت و بـا دمـای 85 درجـهسانتیگراد در آون خشک شده و ضریب خشکی آنهـا محاسـبهشد (19). وزن خشک زیستتوده از حاصلضرب مجموع وزن هـر بخـش (س اقه و ریشـه ) در ض ریب خشـکی (نس بت وزن خشک به وزن تر نمونهها) بهدست آمـد . در ایـن تحقیـق بـرایتعیین مقدار ترسیب کربن واقعی زیستتوده نهـال هـای صـنوبرضریب کربن ([PCC = [C) بهطور مستقیم محاسـبه شـد. بـرایمحاسبه ضریب کربن، پس از تعیین مقدار مشخص و مساوی از نمونههای تکه بـرداری شـده از زیسـت تـوده هـوایی و ریشـه،نمونههای مورد نظر ابتدا توزین شدند و سپس در کوره حرارتی قرار گرفتند. نمونههـا پـس از خاکسـتر شـدن در کـوره دوبـارهتوزین شده و با در دست داشتن وزن اولیه و وزن خاکسـترهایایجـاد شـده (نسـبت کـربن آلـی بـه مـاده آلـی) درصـد ک ربن محاسباتی یا همان ضریب کربن [C] برای هـر نمونـه بـهدسـتآمد (2 و 5).
تجزیه و تحلیل آماری
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

بهمنظور مدلسازی زیستتـوده نهـال گونـه مـورد مطالعـه، دوویژگی قطر یقه، و ارتفاع کل نهـال هـای صـنوبر بـرای بـرازشمدلها مورد استفاده قـرار گرفتنـد (6، 21 و 30). بـا اسـتناد بـهاینکه کاشت و داشت کلـن مـورد مطالعـه بـرای نمونـهبـرداریتخریبی مربوط به یک دوره رویشی بود، متغیـر سـن در تمـامیمدلها ثابت درنظر گرفته شد. با توجه بـه بررسـیهـای وسـیعصــورت گرفتــه از ویژگــیهــای مــذکور (قطــر و ارتفــاع) بــا ترکیبهای مختلف تحت عنوان متغیرهای ترکیـب یافتـه (6، 8، 16 و 35) در مــدلهــای رشدســنجی مختلــف اســتفاده شــد.
مدلهای رشدسنجی زیستتوده نهـال گونـه مـورد مطالعـه بـرمبنای حداقل مربعات مورد برازش قرار گرفتند. در ایـن تحقیـقبهمنظور مدلسازی از مدل تـوانی (Power function) بـه عنـوانمدل پایه و سپس از مدل تغییـر شـکل یافتـه لگـاریتمی (-Logtransformed model) آن استفاده شد. بـه دلیـل اینکـه پـراکنشمقادیر زیستتوده بهدست آمـده در رابطـه بـا بخـش هـوایی وزیرزمینی نهالهای مورد مطالعه دارای ناهمگنی پراکنش بـوده ودر دامنههای مختلف قطری و یا ارتفـاعی دارای اخـتلاف و یـاازدیاد واریانس میشوند از اینرو برای تخمین پارامترهـای مـدلتوانی مذکور بهتر است از مدل تغییر شـکل یافتـه لگـاریتمی آناستفاده کرد (16) که در این صورت برازش آن بهصورت خطی میباشد. تبدیل لگاریتمی باعث ایجـاد خطـای سیسـتماتیک یـاکاهش محاسباتی میشود که در نهایت در باز تبدیل با محاسـبهعامل تصحیح (Correction factor) خطای محاسـبات برطـرفمیشود (16 و 20). از اینرو، باز تبدیل مدل لگاریتمی خطی بـااحتساب عامل تصحیح در واقع همان مدل توانی است که دارای برازش غیرخطی میباشد. عامل تصحیح با استفاده از رابطه زیـرمحاسبه شد (14 و 28):
SEE2 
CF  Exp

2 CF>1[1]
در این رابطه CF و SEE به ترتیـب ضـریب تصـحیح و اشـتباهمعیار برآورد رگرسیون میباشد. در هریک از مـدل هـای خطـیلگاریتمی ارائه شده زیستتوده کل (YT) نهالهـای گونـه مـوردمطالعــه از مجمــوع زیســتتــوده هــوایی (YS) و زیســتتــودهزیرزمینی (YR) بهدست میآید (27):
[2]YT g / year Exp LnY s Exp LnY R در رابطه 2، کل زیستتوده برحسب گرم در سـال محاسـبهمیشود. ترسیب کـربن سـالیانه کـل زیسـت تـوده بـا توجـه بـهرابطه 3 از مجموع ترسیب کربن سالیانه زیسـت تـوده هـوایی وزیرزمینی بهدست میآید.
Cseq Exp pccSLnYspccr LnYRg/year[3]
در رابطه بالا Cseq ترسیب کربن سالیانه زیستتوده مورد مطالعه برحسب گرم در سال ،pccs ضریب کربن محاسباتی زیستتودههــوایی برحســب درصــد وpccr ضــریب کــربن محاســباتیزیستتوده زیرزمینی برحسب درصد میباشد. بهمنظور بررسـیاختلاف معنیداری ضریب کـربن محاسـباتی بـین زیسـت تـوده هوایی پایـه هـای مختلـف در کـرتهـای مـورد کشـت و بـینزیس تت وده زیرزمین ی نه اله ای مختل ف گون ه م ذکور در کرتهای مختلف از آزمون تجزیه واریانس یـک طرفـه اسـتفادهشد. همچنین بهمنظور مقایسه اختلاف معنـی داری بـین ضـریبکربن محاسباتی زیستتوده هوایی و زیرزمینی از آزمون t جفتی استفاده شد.
اعتبارسنجی هـر یـک از مـدلهـای معرفـی شـده براسـاسآزمون t ضرایب بهدسـت آمـده، ضـریب تبیـین تصـحیح یافتـه(R2adj)، میانگین مربعات باقیمانـده هـا و عامـل تصـحیح (CF) صورت میگیرد (9، 14، 16 و 28). البته برای تبیین هر چه بهتر و مدلسازی تکمیلی معادلات رشدسنجی از مدلهـای تجربـیمورد استفاده در اکثر مطالعات استفاده شد (16 و 28). مدلهای ارائه شده مدلهای خطی چند متغیره میباشند. بـرای شناسـاییهمخطی چندگانه (Multicollinearity) بین متغیرهای مستقل از
(Collinearity diagnostic test) آزم ون تش خیص ه مخط ی
اسـتفاده ش د ک ه ب ر مبنــای حـداقل ف اکتور ت ورم واریــانس(VIF < 10) (Variance Inflation Factor) مـدل هـای مربوطـهدارای عدم همبستگی معنیدار بین متغیرهای مستقل بوده که بـراین اساس دارای اعتبار محاسباتی میباشند (3). شاخص فاکتور تورم واریانس از رابطه زیر محاسبه شد.
VIF1/ 1 r  i2[4]
در رابطــه بــالا 2ri: ضــریب تشــخیص چندگانــه حاصــل ازرگرس یون 1X ب ر روی 1-k متغی ر مس تقل ب اقیمان ده اسـت.
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

محاسبات آماری توسط نرمافزار SPSS 17.0 صورت گرفت.
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

نتایج
ضریب کربن محاسباتی
نتایج مقایسه ضرایب کربن محاسباتی [C] اجـزای زیسـتتـودهنهال گونه مورد مطالعـه بـا اسـتفاده از آنـالیز تجزیـه واریـانسیکطرفه نشان داد که بین ضـرایب کـربن زیسـت تـوده هـواییپایههای مختلف در کرتهای مورد کشت، اختلاف معنـی داری وجود ندارد (جدول 1).
همچنین نتایج نشان داد که بـین ضـریب کـربن محاسـباتیزیستتوده زیرزمینی پایههای مختلف در کرتهای مورد کشت اختلاف معنیداری وجود ندارد (جدول 2).
از طرفی نتایج بهدست آمده از آزمون t جفتـی حـاکی از آناست که بـین ضـریب کـربن زیسـت تـوده هـوایی و زیرزمینـینهالهای گونه مورد مطالعه در کرتهای مورد کشـت در سـطحکمتر از 001/0 اختلاف معنیدار وجود دارد که اختلاف میانگینو اختلاف خطای مربوط به درصد کربن زیسـت تـوده هـوایی و زیرزمینی نیز در جدول نشان داده شده است (جدول 3).
نتــایج نشــان داد کــه میــانگین فــاکتور کــربن محاســباتی
جدول 1. نتایج تجزیه واریانس ضریب کربن محاسباتی زیستتوده هوایی
P. euramericana 488 نهالهای صنوبر
سطح معنیداری F منبع تغییرات
0/76 ns 0/27 ضریب کربن محاسباتی
ns: عدم اختلاف معنیداری
جدول 2. نتایج تجزیه واریانس ضریب کربن محاسباتی زیستتوده زیرزمینی
P. euramericana 488 نهالهای صنوبر
سطح معنیداری F منبع تغییرات
0/62 ns 0/48 ضریب کربن محاسباتی
ns: عدم اختلاف معنیداری
جدول 3. نتایج آزمون t جفتی مقایسه ضریب کربن محاسباتی زیستتوده هوایی و زیرزمینی نهالهای صنوبر 488P. euramericana
سطح معنیداری t اختلاف اشتباه معیار اختلاف میانگین منبع تغییرات
0/00 27/07 0/002 0/06 ضریب کربن محاسباتی
زیستتوده هوایی و زیرزمینـی نهـالهـای کلـن مـورد مطالعـهبـ هترتیـ ب 0016/0 ± 47/0 و 0026/0 ± 41/0 مـ یباشـــد ،بهطوریکه درصد کربن محاسباتی زیستتوده هوایی بهصـورتمعنیداری دارای بیشتر از میـانگین درصـد کـربن زیسـت تـوده زیرزمینی میباشد.
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:30 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.4.13.65 ]

مدلسازی رشدسنجی اجزا و کل زیستتودهعملیات برازش و تبیین مدلهای محاسباتی زیستتوده خشـکنهـال گونـه صـنوبر 488P. euramericana توسـط دو متغی ر(ورودی) قطر یقه (D) و ارتفاع کل (H) بهصورت تک متغیـر وترکیبی صورت گرفت. ترکیبهای مختلف بـه صـورت گـام بـهگام در مدلهای مختلف وارد شدند. ابتدا فقط از متغیر قطر یقه و ارتفاع کل در مدل توانی (Y = a(x)b) استفاده شـد . معـادلاتلگاریتمی خطی حاصل از تبدیل مدل توانی برحسب قطـر یقـهطب ق پارامتره ای محاس باتی و ش اخصهـای اعتب اری نش اندادند که مدل مربوطه بهمنظور برآورد زیستتوده خشک هوایی و وزن خشک کل زیستتوده دارای حـداکثر دقـت تخمینـی وبهترین برازش میباشد (جدول 4). علاوه بر آن، نتایج نشان دادکه برای برآورد زیستتوده خشک ریشه اگـر چـه ورودی قطـریقه بهعنوان تنها متغیر مسـتقل نسـبت بـه ارتفـاع در مـدلهـایرشدس نجی مربوط ه دارای دق ت بیش تر و ب رازش مناس بت ر میباشد ولی اختلاف دقت تخمینی بسیار ناچیز میباشد (جدول 4). همچنین نتـایج جـدول 4 نشـان داد کـه مـدل رشدسـنجیبرحسب قطر یقه برای برآورد زیستتوده کـل نهـال نسـبت بـهمدل رشدسنجی برحسب ارتفاع دارای دقت تخمینی و قطعیـتبیشتری میباشد. نتایج حاصل از آزمون t حاکی از آن است کـهدر کلیه مدلهای ارائـه شـده در جـدول 4 ضـرایب محاسـباتی
جدول 4. نتایج تحلیلی پارامترهای مدل لگاریتمی خطی تک متغیره (قطر و ارتفاع) برای تعیین مدل بهینه زیستتوده کل،زیستتوده هوایی و زیرزمینی نهال 488P. euramericana
مدل
های

رشدسنجی
اجزای

نهال
ض
ر
ی

ب
مد
ل
a
b
Adj.R
2
RMS
SEE
CF

مدل

های

  • 1

پاسخ دهید